YAŞANMAMIŞ BİR YIL GİBİ…

Hakki Tolunay

Maske taktık… Evlere kapandık… Hiç yıkamadığımız kadar el yüz yıkadık… Bol kolonya ve dezenfektan tükettik. Kah marketlerde kolonya, eczanelerde maske bulamadık. Ama uzun yılların toplamından daha fazla temizlendik.
Şöyle bir geriye dönüp baktığımızda, 2020 de her şey kötüye giderken, pandemi ortalığı kasıp kavururken bir de bakıyoruz, otomobil satışları, bir yıl öncesinin kötü giden satışlarına göre biraz artmış.

İnsanlar kendilerini, pandemiden korumak, hastalığa mesafe koymak, toplu taşımacılıktan uzak kendi araçlarıyla seyahat edebilmek için araç satın aldılar.
Daha da iyi olamaz mıydı satış rakamları. Elbette olabilirdi. Ama, pandemi tedarik zincirini de vurduğu için, fabrikaların da pandemi nedeniyle zaman zaman kapalı olmalarından, arz, talebe yetişemedi.
Sıfır araç fiyatlarındaki vergi değişimi nedeniyle satışlarda düşme beklenirken, bu beklenti de tam istenildiği gibi olmadı.
Ve… Bit pazarına nur yağdı.
İkinci el araç satışlarında, bir patlama oldu.
Hem satışlarda… Hem de fiyatlarda… inanılmaz rakamlara çıktı ikinci elde araçlar.
Hani derler ya…
İnsanlar dişlerinden tırnaklarından arttırıp araç satın aldılar.

Ben bu yazıyı yazarken henüz Aralık ayı resmi satış rakamları açıklanmamıştı.
Ben sizlere ODD’nin verilerine göre rakamlar vereyim. Tahlilini kendiniz yapın.
Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2020 yılı Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %72,0 artarak 668.495 adet olarak gerçekleşti.Otomobil satışları, 2020 yılı on bir aylık dönemde geçen yıla göre %67,3 oranında artarak 529.388 adet olurken, hafif ticari araç pazarı da %92,8 artarak 139.107 adede ulaştı. 2020 yılı Kasım ayı otomobil ve hafif ticari araç pazarı 2019 yılı Kasım ayına göre %37,8 artarak 80.141 adet oldu. 2020 yılı Kasım ayında otomobil satışları bir önceki yılın aynı ayına göre %34,6 artarak 64.357 adet olurken, hafif ticari araç pazarı %52,2 artarak 15.784 adet oldu. Otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 10 yıllık Kasım ayı ortalama satışlara göre %1,0 arttı. Otomobil pazarı, 10 yıllık Kasım ayı ortalama satışlara göre %7,4 artış gösterdi.

Hafif ticari araç pazarı ise, 10 yıllık Kasım ayı ortalama satışlara göre %18,7 azaldı. Pazarın %87,5’ini vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu. C segmenti otomobiller 333.551 adetle %63,0 pay, B segmenti otomobiller 126.951 adetle %24,0 pay aldı. Benzinli otomobil satışları 273.570 adetle %51,7 pay, Dizel otomobil satışları 214.072 adetle %40,4 pay, Otogazlı otomobil satışları 22.344 adetle %4,2 pay aldı. 568 adet elektrikli ve 18.834 adet hibrit otomobil satışı gerçekleşti.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre ise, Ocak-Kasım döneminde otomotiv üretimi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 13 azalarak 1 milyon 148 bin 240 adet, otomobil üretimi yüzde 14 azalarak 762 bin 743 adet oldu. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 1 milyon 181 bin 360 adete ulaştı. Bu dönemde, ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında yüzde 28 azalarak 821 bin 900 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı da yine yüzde 28 azalarak 542 bin 83 adet oldu. 11 aylık dönemde 23,1 milyar dolarlık ihracat yapan otomotiv sektörü, toplam ihracat içerisinden yüzde 15 pay alarak ihracat sıralamasında ilk sırada yer aldı.

Ülkemizde 81 ilde, 10 derneğin katılımıyla kurulan ve özel servislerin temsilcisi olan TOSEF (Tüm Oto Servisleri Federasyonu), salgın döneminde üyelerine destek olmaya devam etti. 600 özel servise ve yaklaşık 30 bin sektör çalışanına bulaş riskini azaltmak ve çalışanların sağlığını korumak amacıyla dezenfeksiyon kiti ulaştıran TOSEF, yılın ikinci yarısında servis girişlerinde ortalama yüzde 30 azalma olduğuna dikkat çekti. Hali hazırda sektörün en büyük sıkıntısı döviz kurlarındaki dalgalanma. Aynı zamanda boya fiyatlarında yaşanan yüzde 35’lik artış maliyetleri direkt etkilemiş. İşçilik fiyatlarına bu artış yansıtılmadığı için çok küçük olan kar marjı da negatife çevrilmiş.

Bunları da bilmenizi istedim.
İşte böyle bir yılı geride bıraktık.
Temennimiz o ki 2021, Sağlık, huzur ve mutluluk getirmiş olsun.

2021’in daha iyi bir yıl olmasını dilerim…